|
Krien & Quirinus DE WEBSITE VAN KRIEN VAN DER MEER MET ZIJN OVERPEINZINGEN OVER DE ANTROPOSOFIE EN HET LEVEN
|
|
|
|
ANTROPOSOFIE MODAAL BOEKBESPREKING TWEE |
|
Juli 2016
De Kernpunten van het Sociale Vraagstuk en De Wereld als ÉÉN Economie.
Deze twee boeken laten een totaal andere kant van Steiner zien, zijn visie op de inrichting van de maatschappij. De Wereld als één Economie (genotuleerde lezingen) is een voortzetting, aanvulling van De Kernpunten van het Sociale Vraagstuk (zelf geschreven door Steiner, maar dan meer toegespitst op de economie.
Het boek: DE KERNPUNTEN VAN HET SOCIALE VRAAGSTUK. Dit boek is goed leesbaar voor Steiners doen en kan zonder voorkennis van de Antroposofie gelezen worden. Kosten euro 27,50. De Kernpunten van het Sociale Vraagstuk verscheen in 1919 (zelfs op verzoek geschreven) direct na het einde van de Eerste Wereldoorlog. Het boek werd door de politieke leiders goed ontvangen en zelfs tot in Engeland gelezen. Steiner had nog een lang onderhoud met de toekomstige rijkskanselier prins Max von Baden van Duitsland in januari 1918. In oktober 1918 wordt prins Max von Baden inderdaad rijkskanselier. Bij zijn intreerede wil von Baden dan de ideeën van Steiner proclameren! Later ziet hij hier vanaf en sluit zich aan en onderwerpt zich aan de veertien punten van Thomas Woodrow Wilson (president van de Verenigde Staten) kern van deze veertien punten is het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren. Steiner is diep teleurgesteld wanneer hij de entreerede van Von Baden in de krant leest Volgens Steiner: ‘Er is een wereldhistorische kans gemist’ In 1920 zakte de belangstelling voor het boek weg en werd er eigenlijk niets meer met Steiners visie en zijn ideeën gedaan.
Steiner biedt in dit boek een oplossing, als optie voor de sociale problematiek, die ook voor onze tijd nog van toepassing, en actueel is, als een schets voor een alternatieve maatschappij. Waarin de drie gebieden CULTUUR, RECHT en ECONOMIE van elkaar gescheiden zijn zogezegd als relatief “zelfstandige organisaties”, door samenwerkende verbanden die gevormd moeten worden in cultuur, recht en economie . En alleen waar ze raakvlakken hebben moet je tussen deze drie overleg plegen. Maar op zich zijn deze drie gebieden volgens Steiners visie zelfstandig in de maatschappij.
Steiner haakt aan bij de principes van de Franse revolutie: VRIJHEID in het GEESTESLEVEN (cultuur) GELIJKHEID in het RECHTSLEVEN (ook politiek) BROEDERSCHAP in het ECONOMISCHLEVEN VRIJHEID. Vrijheid in het geestesleven zoals: religie, politiek, Journalisten (kranten tijdschriften), TV programma’s, kunstenaars, onderwijs, wetenschap enzovoort. Bijvoorbeeld: (mijn visie gerelateerd aan Steiner) Waarom bemoeid de politiek zich met het onderwijs, dit is niet logisch, en duidelijk een hele kromme situatie. Het onderwijs zou aangestuurd moeten worden door een groep ervaringsdeskundigen, een groep van wijze mannen, die vanuit hun visie sturing aan het onderwijs kunnen geven. En de ontwikkeling van het kind zou daarbij centraal moeten staan, bijvoorbeeld het VRIJE SCHOOL ONDERWIJS (Steiner gaf de aanzet hiervoor) laat het kind kind zijn en niet zozeer lastigvallen met allerlei onzinnige toetsen. Zogezegd begint hier onze prestatie maatschappij. De politiek wilt zich zelfs bemoeien met de inrichting van de drie publieke TV zenders, een beetje van de zotte.
GELIJKHEID. Hierin, het rechts-, politiekeleven zijn alle mensen gelijk, Bijvoorbeeld: onze regering wordt (alleen die landen die een democratie hebben) democratisch gekozen. Iedere burger heeft een eigen stem bij verkiezingen en die wegen allemaal even zwaar. Maar de politiek moet wel bij zijn eigen onderwerpen, thema’s, blijven en moet zich in principe niet bemoeien met het GEESTESLEVEN en het ECONOMISCH LEVEN, behalve daar waar er raakvlakken zijn. Het rechtsleven, rechtbanken, heeft mijns inziens in onze maatschappij een gezonde structuur en daar moeten we met zijn allen zuinig op blijven zijn!
BROEDERSCHAP. In het economisch proces uitgangspunt van Steiner: “je werkt niet voor jezelf maar je werkt voor elkaar”. In onze huidige productie maatschappij is dit helemaal krom gegroeid, hoe hoger de opleiding, de verantwoordelijkheid, de prestatie, hoe hoger het salaris. Mijn visie is hoe meer talenten iemand heeft hoe meer je van die persoon mag verwachten. Waarom moet direct weer in geld uitgedrukt worden. Eerlijke prijs voor een product: (uit het boek De wereld als één Economie). Ik wil dit onderbouwen met een uitspraak van Steiner: Een schoenmaker maakt een paar laarzen die hij verkoopt voor een bepaalde prijs, dit is op zich niet van belang, belangrijk is wanneer heeft hij zijn tweede paar laarzen klaar! Heeft hij tot die tijd genoeg geld om in zijn levensonderhoud, ook voor degenen die bij hem horen, te voorzien! Het gevaar bestaat in onze kapitalistische maatschappij dat het Economischleven het Geestesleven en Rechtsleven gaat overheersen. Het boek De Kernpunten van het Sociale Vraagstuk wordt afgesloten met interviews als nawoord door: Paul Mackay, Mouringh Boeke en Michaela Hordijk. Hieruit blijkt dat de principes die Steiner aangeeft ook vandaag de dag nog actueel zijn, Vooral het nawoord van Michaela Hordijk sprak mij aan.
Het boek: De Wereld als één Economie. Het kan gelezen worden zonder voorkennis van de Antroposofie. Dit boek is wel wat moeilijker te lezen, sommige passages vragen veel concentratie, en sommige passages begreep ik niet helemaal, ik zou het wel lezen na zijn boek: “De Kernpunten van het Sociale Vraagstuk”, want deze twee boeken hebben raakvlakken en ben je alvast vertrouwd met de bekende termen. Kosten in de boekhandel euro 25,--
Dit boek bevat 14 voordrachten en zes vraag- en antwoordbijeenkomsten door Steiner gehouden in 1922 voor het gehoor van een groep economiestudenten, welke genotuleerd zijn. En daar is dit boek het resultaat van. Het boek De Kernpunten van het Sociale Vraagstuk gaat over de drie afzonderlijke gebieden: het GEESTESLEVEN, het RECHTSLEVEN, en ECONOMISCHLEVEN zoals het in de maatschappij ingevoerd zou kunnen worden. Het boek de Wereld als één Economie, de titel zegt het al gaat over het derde thema: het ECONOMISCHLEVEN. En dit werkt Steiner op indrukwekkende wijze uit.
Uitspraak van Steiner, 26 juli 1922: We moeten in de moderne economische praktijk de weg vinden waarbij geen mens voor zichzelf hoeft te zorgen maar alleen voor anderen en waarbij op die manier ook het beste voor iedere enkeling wordt gezorgd. Dat zou als idealisme kunnen worden opgevat; maar ik maak u er nog een keer op opmerkzaam dat ik in deze voordracht noch idealistisch, noch ethisch spreek maar in plaats daarvan louter economisch.
ASSOCIATIES. De economie is een open, steeds veranderend, complex proces, ter vergelijk zoals het gaat in de wiskunde aan een bewijzende wiskundige formule zogezegd logische wetten. Daar heb je niks aan, om grip te krijgen op het proces in de economie! Steiner spreekt over samenwerkende verbanden, overlegorganen, die in de economie gevormd moeten worden voor de gezondmaking van de economie, zogezegd ASSOCIATIES bestaande uit bijvoorbeeld wijze en ervaren vertegenwoordigers van de PRODUCENTEN, HANDELAREN en CONSUMENTEN, bestaande uit alle geledingen van de ECONOMIE. Deze worden samengebracht opdat de economie niet vanuit een deelbelang of beperkt perspectief, maar vanuit een ruim perspectief, geleid wordt In deze associaties staat het vervullen van de behoeften van de consument centraal.
Naar Steiners overtuiging moet het egoïsme in het Economisch leven zelfs ‘met wortel en tak’ worden uitgeroeid! Dit vergt een totaal andere manier van denken, handelen, in onze prestatie maatschappij, hoe meer je presteert hoe meer je verdient. Hier verstaat Steiner o.a. het egoisme in de maatschappij onder. Mijn visie: als iemand begiftigd is met meerdere talenten mag je van die persoon ook meer verwachten. Waarom moet dit dan weer zo nodig zo overdreven in geld uitgedrukt worden?
Het werken voor elkaar, medemens, en het verwerven van inkomen zijn twee volledig van elkaar gescheiden zaken zijn. De enige motivatie om voor de gemeenschap te werken is dan de WIL om dat te doen. Keer op keer benadrukt Steiner, dat mensen dat ook moeten willen: ”Alleen wanneer de mensen willen, kan de wereld zich verder ontwikkelen”. Dit zijn leuke idealen maar of ze in onze prestatie cultuur haalbaar zijn ik denk van niet, je kan nooit in een keer een totaal andere manier van denken in de maatschappij invoeren, dit zou hoogstens een zich heel langzaam ontwikkelend proces kunnen zijn startend in het onderwijs. En hoe krijg je de leraren dan weer zo ver? Om te beginnen een taak voor de VRIJE SCHOLEN en de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap, (beiden antroposofisch). Met overtuiging geschreven, Krien van der Meer.
|
|